Đổ bê tông sàn là công đoạn quyết định độ bền kết cấu của ngôi nhà và gần như không sửa được nếu làm sai. Ba việc chủ nhà cần nắm: dùng đúng mác bê tông theo thiết kế (nhà ở thường là mác 250), giữ ẩm bê tông liên tục trong tuần đầu, và không tháo cốp pha đáy sàn quá sớm (thông thường sau khoảng 10 – 14 ngày trở lên với sàn nhịp 2 – 8 m).
Bài viết tóm tắt quy trình đổ bê tông sàn nhà ở mà đội thi công Xây Dựng Ngọc Linh áp dụng, dựa trên tiêu chuẩn TCVN 4453:1995 về thi công và nghiệm thu kết cấu bê tông cốt thép. Số liệu cụ thể của từng công trình luôn theo hồ sơ thiết kế và chỉ dẫn của kỹ sư kết cấu.
Chọn mác bê tông cho sàn nhà ở
| Mác bê tông | Cấp độ bền tương đương | Dùng ở đâu |
|---|---|---|
| Mác 200 | B15 | Nhà cấp 4, công trình phụ, bê tông lót có yêu cầu |
| Mác 250 | B20 | Phổ biến nhất cho móng, cột, dầm, sàn nhà ở 2 – 4 tầng |
| Mác 300 | B22,5 | Nhà nhiều tầng, nhịp lớn, theo yêu cầu thiết kế |
Mác bê tông do kỹ sư kết cấu quy định trong bản vẽ; chủ nhà không nên tự ý hạ mác để tiết kiệm. Chiều dày sàn nhà ở dân dụng thường khoảng 10 – 12 cm, cũng theo thiết kế.
Bê tông tươi hay trộn tại chỗ?
- Bê tông tươi (thương phẩm): cấp phối ổn định, đổ nhanh, liên tục, có phiếu xuất xưởng ghi mác và độ sụt. Nên dùng khi xe bồn và xe bơm vào được công trình.
- Trộn tại chỗ: phù hợp ngõ nhỏ, khối lượng ít. Phải đong vật liệu theo cấp phối, không ước lượng bằng mắt, và kiểm soát lượng nước.
Kiểm tra trước khi đổ
- Cốp pha, cây chống: kín khít, chắc chắn, cây chống đặt trên nền cứng, không lún
- Cốt thép: đúng đường kính, khoảng cách theo bản vẽ; có con kê bảo đảm lớp bê tông bảo vệ; thép mũ không bị giẫm bẹp
- Điện nước âm sàn: ống luồn dây, hộp chờ, ống thoát nước đã đặt và cố định
- Vệ sinh: dọn rác, tưới ẩm cốp pha trước khi đổ
- Thời tiết: tránh mưa to; mùa nắng nóng nên đổ sáng sớm hoặc chiều mát
Đây cũng là một trong những mốc chủ nhà nên có mặt. Xem cách giám sát thợ xây nhà khi không có chuyên môn.
Quy trình đổ bê tông sàn
- Đổ liên tục, từ vị trí xa nhất lùi dần về phía lối ra
- Đầm kỹ bằng đầm dùi ở dầm và đầm bàn ở sàn để bê tông đặc chắc, không rỗ
- Cán phẳng mặt theo cao độ đã đánh dấu
- Nếu buộc phải dừng giữa chừng, vị trí mạch ngừng do kỹ sư chỉ định; không dừng tùy tiện
- Lấy mẫu thử cường độ khi dùng bê tông tươi
Bảo dưỡng bê tông sau khi đổ
Bê tông cần nước để đông cứng và phát triển cường độ. Mất nước sớm là nguyên nhân chính gây nứt chân chim trên mặt sàn.
- Vài giờ sau khi đổ, khi mặt bê tông đã se, bắt đầu phủ ẩm (bao tải ướt, bạt) hoặc tưới nước nhẹ
- Tưới ẩm nhiều lần trong ngày, đặc biệt mùa hè và ngày có gió khô; tuần đầu tiên là quan trọng nhất
- Không đi lại, không chất vật liệu lên sàn trong 1 – 2 ngày đầu, cho đến khi bê tông đủ cứng
- Che chắn nếu gặp mưa to ngay sau khi đổ
Khi nào được tháo cốp pha?
Theo TCVN 4453:1995, cốp pha đáy (phần chịu lực) chỉ được tháo khi bê tông đạt một tỷ lệ cường độ thiết kế nhất định, tùy nhịp của sàn và dầm:
| Nhịp sàn, dầm | Cường độ tối thiểu khi tháo | Thời gian tham khảo |
|---|---|---|
| Dưới 2 m | 50% cường độ thiết kế | Khoảng 7 ngày |
| Từ 2 đến 8 m | 70% | Khoảng 10 ngày |
| Trên 8 m | 90% | Khoảng 23 ngày |
Thời gian trên là mức tham khảo trong điều kiện bảo dưỡng đúng; thời tiết lạnh bê tông đạt cường độ chậm hơn. Nhiều công trình nhà ở giữ cây chống 2 – 3 tuần để an toàn, và khi đổ sàn tầng trên vẫn giữ lại cây chống ở sàn tầng dưới. Cốp pha thành (không chịu lực) của dầm, cột có thể tháo sớm hơn, thường sau 1 – 2 ngày.
Lỗi thường gặp và cách tránh
| Hiện tượng | Nguyên nhân thường gặp | Cách phòng |
|---|---|---|
| Nứt chân chim mặt sàn | Mất nước nhanh, bảo dưỡng thiếu | Phủ ẩm, tưới nước đều trong tuần đầu |
| Rỗ, tổ ong đáy sàn | Đầm không kỹ, cốp pha hở mất nước xi măng | Đầm đủ, ghép cốp pha kín |
| Sàn võng | Tháo cây chống sớm, chất tải sớm | Tháo cốp pha đúng thời điểm |
| Thấm sàn mái, sàn vệ sinh | Bê tông rỗ, mạch ngừng xử lý kém, không chống thấm | Đổ liền khối, làm lớp chống thấm |
Riêng sàn vệ sinh và sàn mái cần thêm lớp chống thấm sau khi bê tông đủ tuổi. Xem chống thấm nhà vệ sinh.
Cần đơn vị thi công phần thô có kỹ sư giám sát tại công trình? Kỹ sư Ngọc Linh khảo sát và tư vấn miễn phí. Gọi 0975 278 325 hoặc nhắn Zalo.
Câu hỏi thường gặp
Đổ bê tông sàn gặp mưa có sao không?
Mưa nhỏ sau khi đã hoàn thiện mặt thì ít ảnh hưởng nếu che phủ kịp. Mưa to trong lúc đang đổ làm tăng lượng nước, rửa trôi xi măng bề mặt; cần che bạt và xin ý kiến kỹ sư trước khi đổ tiếp.
Sau bao lâu thì xây tường lên sàn mới đổ được?
Thông thường sau vài ngày khi bê tông đủ cứng để đi lại và tập kết vật liệu vừa phải, nhưng cây chống bên dưới vẫn phải giữ nguyên cho đến khi đủ điều kiện tháo.
Sàn bị nứt nhỏ có nguy hiểm không?
Vết nứt chân chim nông do co ngót bề mặt thường không ảnh hưởng kết cấu. Vết nứt dài, rộng, xuyên sàn hoặc kèm võng cần kỹ sư kiểm tra ngay.
Xem thêm các giai đoạn thi công nhà ở, checklist nghiệm thu nhà mới, dịch vụ thi công dân dụng tại Thanh Hóa và xây nhà trọn gói Thanh Hóa của Ngọc Linh.
